Mobil sağlık hizmeti, işyeri hekimliği kapsamındaki muayene ve tarama tetkiklerinin çalışanları hastaneye göndermeden, sağlık aracıyla işyerinin sahasında yapılmasıdır. Aracın donanımı verilen hizmete göre değişir; yaygın olarak odyometri kabini, solunum fonksiyon testi cihazı, elektrokardiyografi ünitesi, radyoloji bölümü ve kan ile idrar örneklerinin alındığı numune alanı bulunur. Böylece işe giriş ve periyodik muayeneler üretim durdurulmadan, çalışan mesai kaybı yaşamadan tamamlanır.
Mobil Sağlık Aracında Yapılan Tetkikler
Hangi tetkikin uygulanacağı işin niteliğine ve çalışanın maruz kaldığı etkene göre belirlenir; her çalışana aynı paketin uygulanması doğru bir yaklaşım değildir. Sahada en sık istenen tetkikler şunlardır:
- Odyometri: Gürültülü ortamlarda çalışanlarda işitme kaybının, kalıcı hâle gelmeden fark edilmesini sağlar.
- Solunum fonksiyon testi: Toz, duman, gaz ve kimyasal buhara maruz kalan çalışanlarda akciğer kapasitesini ölçer.
- Akciğer grafisi: Tozlu işlerde mesleki akciğer hastalıklarının taranmasında kullanılır; gerekli izinlere sahip radyoloji ünitesiyle çekilir.
- Elektrokardiyografi: Yüksekte çalışma, kapalı alanda çalışma ve vardiyalı düzen gibi kalp yükü doğuran işlerde ritim değerlendirmesi yapılır.
- Laboratuvar tetkikleri: Kan sayımı, idrar tahlili ve maruz kalınan etkene yönelik biyolojik izlem parametreleri incelenir.
- Görme taraması: Ekranlı araçlarla çalışanlar ile araç ve iş makinesi kullananlarda görme keskinliği değerlendirilir.
- Gıda üretiminde çalışanlara yönelik tetkikler: Bulaşıcı hastalık taşıyıcılığına yönelik incelemeler, hijyen eğitimi takvimiyle birlikte planlanır.
Hangi İşyerleri Mobil Sağlık Hizmeti Alır?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işvereni çalışanların sağlık gözetimini yaptırmakla yükümlü kılar. Muayenelerin hangi sıklıkla tekrarlanacağı, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışanın maruziyeti dikkate alınarak belirlenir. Çalışan sayısı arttıkça muayeneleri tek tek hastanede yaptırmak hem maliyeti yükselten hem de üretimi aksatan bir yönteme dönüştüğü için saha uygulaması tercih edilir.
Tetkik listesi rastgele oluşturulmaz. İşyerinde yürütülen risk analizi hangi etkenlerin bulunduğunu ve bu etkenlere kimlerin maruz kaldığını ortaya koyar; işyeri hekimi de bu maruziyet tablosuna karşılık gelen muayene ve tetkikleri belirler. Bu nedenle aynı işyerinde bakım ekibinin, üretim hattının ve ofis biriminin tetkik listeleri birbirinden farklı olabilir.
Sahadaki İşleyiş
- Çalışan listesi, görev tanımları ve vardiya düzeni önceden alınır.
- Risk analizi ve hekim değerlendirmesiyle tetkik listesi oluşturulur.
- Aracın konumlanacağı yer, elektrik bağlantısı ve muayene sırası planlanır.
- Tetkikler uygulanır, alınan numuneler etiketlenerek laboratuvara aktarılır.
- Sonuçlar işyeri hekimi tarafından değerlendirilir, gerekirse ileri tetkik için yönlendirme yapılır.
- Değerlendirme çalışanın kişisel sağlık dosyasına işlenir ve periyodik takvim güncellenir.
Hastaneye Sevk Yerine Sahada Muayene
Çalışanların hastane veya poliklinik randevularına tek tek gönderilmesi, muayene başına kaybedilen yarım günlerin toplamı nedeniyle üretim planını zorlar; randevuya gitmeyen çalışanlar yüzünden muayene takvimi de sarkar. Sağlık aracının işyerine gelmesi bu iki sorunu birden ortadan kaldırır: çalışan üretim alanından ayrılmadan sıraya girer, muayene tamamlanma oranı yükselir ve kayıtlar aynı gün içinde tek bir listede toplanır. Vardiyalı çalışılan işyerlerinde plan, gece ve gündüz postalarını kapsayacak şekilde kurulabilir.
Aranan Şartlar ve Sonuçların Gizliliği
Mobil sağlık aracı, yetkilendirilmiş bir OSGB ya da yetkili bir sağlık kuruluşu bünyesinde işletilir. Hizmet planlanırken araçtaki cihazların kalibrasyon kayıtlarının güncel, tetkikleri uygulayan sağlık personelinin ise görev için yetkili olması aranır. Kayıtların doğru çalışanla eşleşmesi ve sonuçların hekim değerlendirmesine ulaşması da hizmetin ayrılmaz parçasıdır; değerlendirilmeden dosyalanan bir tetkik sonucu, sağlık gözetiminin amacını karşılamaz.
Tetkik sonuçları kişisel sağlık verisidir. İşverene aktarılan bilgi, çalışanın yaptığı iş için uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirmedir; tıbbi ayrıntılar hekim ile çalışan arasında kalır ve kişisel sağlık dosyasında saklanır. İşyerinizin çalışan sayısına ve maruziyet profiline uygun bir mobil sağlık planı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.